حکمت معاصر


مدرس عالی حوزه علمیه قم


انسان دوستی و مفاهیم مرتبط با آن، از جمله مباحثی است که در طول تاریخ بشر، مورد توجه بوده و از اهمیت ویژ‌ه‌ای در روابط انسانی برخوردار است. مفهوم انسان دوستی و مسائل مرتبط با آن، بار‌ها از سوی صاحب‌نظران و اندیشمندان نقد و بررسی شده است. البته این مفهوم، از گسترة معنایی وسیعی برخوردار است و بحث و بررسی تمامی مسائل مربوط به آن، از عهدة یک مقاله یا کتاب خارج است و به کنکاش و تتبع زیاد و زمان کافی نیاز دارد. اما از جمله مباحثی که مستقیماً به مفهوم انسان‌دوستی مربوط است و در حقیقت زیر مجموعة آن قرار می‌گیرد. مسئلة نحوة تعامل حکومت با مردم و حفظ کرامت و جایگاه انسانی شهروندان جامعه توسّط دولتمردان است. مقالة حاضر به بررسی این امر مهم در سیرة علوم و با تأکید بر نامة حضرت به مالک اشتر، پرداخته، تلاش می‌کند برخی اصول انسان دوستی را که دولتمردان، ملزم به رعایت آن در قبال مردم هستند، از دیدگاه امام علی (ع) مورد بررسی قرار دهد. مفاهیمی چون رعایت عدالت در برخورد با مردم، مشورت با مردم در امور جامعه، نقد‌پذیری دولتمردان مخالفت‌ با حاکمیّت روابط ، پاسخگو بودن مسئولان به مردم، ایجاد امنیت در جامعه و ... از جمله اصول انسان دوستی است که حضرت در کلام گهر‌بار خود به آن اشاره فرموده و ما نیز در این مقاله به بررسی آن خواهیم پرداخت.


عنوان مقاله [English]

Morality; In Theory and Practice

نویسنده [English]

  • Abdollah Javadi-Amoli

Qom, Iran

چکیده [English]

The views on the science of Ethics are as diverse and different as the views on understanding man and his nature. In the present article, at first the preliminary points of the discussion are presented. Then, the different views on the abstract or material nature of man are cited and their differences are enumerated. In the second premise of the present study, the highest and the most perfect attributes of Allāh are cited and it becomes evident that these attributes are not different from the essence of God and the unification of God with these attributes are cited, although God and his attributes are different. In the third premise, it is stated that for the divine religion, there exists only an initiator which acts as the doer and only one receiver. In the fourth premise, it is stated that the main body and structure of religion and moral principles and all religious rules, are produced by God and are issued from God. Based on these four premises, it is stated that man is a God-seeking being. Therefore, any true knowledge, any sublime morality and any righteous action which makes man similar to God, are important for man and give him a kind of real life and any belief or attribute or deed which would make him approach atheism, will lead to his death. In this case, man is a dead being with only the features of a living thing because the life of spirit becomes possible only with true understanding and perfect and pure faith, and the death of the spirit comes from ignorance in views and lack of reasoning in actions.

کلیدواژه‌ها [English]