675648c2785e9a3

حقیقت، وجود و تقرر؛ تاملی تاریخی درباره‌ی نظر صدرا در باب تحقق وجود در برابر نظر میرداماد

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه فلسفه دانشگاه تربیت مدرس تهران

چکیده

 یکی از استدلال‌های صدرا (که تنها یک مقدمه دارد) برای نظریه‌ای که امروزه تحت عنوان «اصالت وجود» نامیده می‌شود چنین است: چون حقیقت هر چیز همان وجودش است که بواسطه‌ی آن وجود احکام و آثار آن چیز بر آن حمل می‌شود، پس وجود نسبت به آن چیز اولی به تحقق است. این نوشتار قصد دارد تنها مقدمه این استدلال را در بستری تاریخی واکاوی کند. شواهدی ارائه خواهد شد که چگونه این مقدمه در تقابل با نظر میرداماد در باب وجود مطرح شده است. بنا بر نظر میرداماد وجود موخر از تقرر ماهیت است. در مقابل برای صدرا وجود مقدم بر ماهیت است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

.

نویسنده [English]

  • davood hosseini
چکیده [English]

.

  1. شیرازی، صدرالدین محمد بن ابراهیم (1981 م)، الحکمه المتعالیه فی الاسفار العقلیه الاربعه، بیروت: دار احیاء التراث العربی.
  2. شیرازی، صدرالدین محمد بن ابراهیم (1363 ه ش)، مفاتیح الغیب، تصحیح: محمد خواجوی. تهران: وزارت فرهنگ و آموزش عالی، موسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی؛ انجمن اسلامی حکمت و فلسفه ایران.
  3. شیرازی، صدرالدین محمد بن ابراهیم (1366 ه ش)، تفسیر القرآن، تصحیح: محمد خواجوی، قم: انتشارات بیدار.
  4. شیرازی، صدرالدین محمد بن ابراهیم (1375 ه ش)، مجموعه رسائل صدرالمتالهین، تحقیق و تصحیح: حامد ناجی اصفهانی، تهران: انتشارات حکمت.
  5. شیرازی، صدرالدین محمد بن ابراهیم (1378ه ش) سه رساله فلسفی، مقدمه، تصحیح و تعلیق: سید جلال‌الدین آشتیانی، قم: مرکز انتشارات دفتر تبلیغات حوزه علمیه قم.
  6. شیرازی، صدرالدین محمد بن ابراهیم (1382 ه ش)، الشواهد الربوبیه، تهران: بنیاد حکمت اسلامی صدرا.
  7. عمادالدوله (1363 ه ش)، ترجمه‌ و شرح‌ مشاعر، تصحیح:‌ هانری‌ کربن‌. تهران: ‌کتابخانه‌ طهوری.
  8. فیاضی، غلامرضا (1388 ه ش)، هستی و چیستی در مکتب صدرایی، تاملی نو در اصالت وجود و اعتباریت ماهیت و تفاسیر و ادله و نتایج آن، تحقیق و نگارش: حسینعلی شیدان‌شید، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
  9. منافیان، سیدمحمد (1393 ه ش)، تحلیل نظریه‌ی موجود در فلسفه‌ی میرداماد ، رساله‌ی دکتری، تهران: دانشگاه شهید بهشتی.
  10. میرداماد ، محمدباقر (1367 ه ش). القبسات، به اهتمام: مهدى محقق، سید على موسوى بهبهانى، پروفسور ایزوتسو، ابراهیم دیباجی. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
  11. میرداماد ، محمدباقر (1391 ه ش)، الافق المبین، به تحقیق حامد ناجی اصفهانی، تهران: میراث مکتوب.