675648c2785e9a3

بررسی دیدگاه آیت‌الله جوادی آملی دربارة برهان وجودی

نوع مقاله: علمی-پژوهشی

نویسنده

دانشیار مؤسسۀ پژوهشی حکمت و فلسفۀ ایران

چکیده

آیت‌الله جوادی آملی از جمله اندیشمندان مسلمانی است که هیچ‌یک از تقریرهای برهان وجودی فیلسوفان غربی و مسلمان را نمی‌پذیرد و آن‌ها را نوعی مغالطه می‌داند؛ وی همانند منتقدان غربی این برهان، معتقد است که از هیچ مفهومی، حتی مفهوم خدا یا واجب الوجود، نمی‌‌‌توان وجود خارجی آن را نتیجه گرفت. وی این انتقاد را با مفاهیم فلسفۀ اسلامی توضیح می‌‌‌‌دهد و اشکال اصلی این برهان را در خلط حمل اولی ذاتی و شایع صناعی می‌‌‌داند. انتقاد دیگر استاد جوادی به این برهان این است که بر اساس این برهان ما باید از مفهوم شریک الباری هم، وجود آن را نتیجه بگیریم، چراکه در مفهوم شرک الباری نیز، تمام صفات خدا، مانند وجوب وجود و کمال مطلق، گنجانده شده است. این مقاله به بررسی دیدگاه وی دربارۀ برهان وجودی و انتقادات او به این برهان می‌‌‌‌پردازد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Surveying Javadi Amoli’s View on the Ontological Argument

نویسنده [English]

  • Ali Afzali

کلیدواژه‌ها [English]

  • God
  • Ontological Argument
  • proof of the existence of GOD
  • Javadi Amoli

Javadi Amoli is one of the Muslim Iranian thinkers who doesn’t accept any western and Islamic expressions of the ontological arguments and considers them as fallacious arguments. He, like the western critics of this argument, thinks that the actual existence can’t be inferred from the mere concept – even from the concept of GOD or necessary being. Javadi explains this criticism in terms of Islamic philosophy and believes that the main problem of the ontological argument is the confusion between primary essential predication and common technical predication. Moreover, his other criticism is that, if the arguments are valid, then the existence of Associate of GOD is concluded from its concept. Because it is supposed the Associate of GOD has all of the Divine features (such as necessity of existence, infinite perfection …) too. This paper surveys Javadi Amoli’s view on the ontological argument and his criticisms.