675648c2785e9a3

رویکردی تطبیقی به نظریۀ خیال در آرای ابن‌عربی و ملاصدرا

نویسنده

استادیار پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی،تهران، ایران

چکیده

اصول عرفان ابن عربی، واضع نظریة خیال، بر حکمت متعالیة ملاصدرا تأثیر فراوانی گذارد، چنانکه می‌توان نظریة تجرد خیال و وساطت و طریقیت عالم خیال را مهم‌ترین عوامل شکل‌گیری حکمت متعالیه قلمداد کرد. به بیانی دیگر، می‌توان وجه تمایز مبنایی «حکمت متعالیه» با «حکمت مشاء» و «حکمت اشراق» را در تجرد عالم خیال و صور خیالی در حکمت متعالیه و عدم تجرد آن‌ها در حکمت مشاء و اشراق دانست. در مقاله حاضر، نظریه خیال به عنوان محوری‌ترین عنصر نظریة عرفانی ابن‌عربی و حکمت متعالیه ملاصدرا مورد پژوهش و مداقّه قرار گرفته است و چیستی و چگونگی عالم خیال و قوة تخیل بررسی و تحلیل شده است. سپس، وجوه اشتراک و افتراق دو دیدگاه مزبور، با محوریت خیال، تبیین شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Comparative Approach to the Theory of Image in the Views of Ibn Arabi and Mulla Sadra

نویسنده [English]

  • Maryam Saneapour
IHCS, Tehran, Iran
چکیده [English]

The principles of the mysticism of Ibn Arabi, the founder of the Image theory, had a great influence upon the Transcendent Theosophy of Mullā Sadra. This influence is so great that the theory of the immateriality of image and the mediation of the imaginal world can be described as the basic causes for the formation of the Transcendent Theosophy of Mullā Sadra. In other words, it is possible to treat the immateriality of the imaginal world and imaginal forms and their materiality in Peripatetic and Illuminationistic philosophies in the Transcendent Theosophy as the distinguishing feature which might separate “Transcendent Theosophy” from “Peripatetic philosophy” and “Illuminationstic philosophy”. In the present article, the theory of Image is treated as the most pivotal element in the mystical theory of Ibn Arabi and the Transcendent Theosophy of Mullā Sadra, and the nature and quality of the imaginal world and the faculty of imagination have been analyzed and examined.

کلیدواژه‌ها [English]

  • IBN ARABI
  • Mulla Sadra
  • IMAGINAL WORLD
  • IMMATERIALITY
  • IMAGINATION
  • mysticism