675648c2785e9a3

تبیین رابطه مزاج واخلاق، کارکرد اخلاقی عقل در فلسفه ملاصدرا

نوع مقاله: علمی-پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی دانشگاه پیام نور

2 دانشگاه فردوسی مشهد

3 گروه فلسفه -دانشکده الهیات- دانشگاه فردوسی مشهد

10.30465/cw.2020.4611

چکیده

 
نگاه وجودی ملاصدرا به بحث مزاج، تئوری خاص وی در مسئله حدوث جسمانی نفس، نگرش ویژه او در رابطه نفس و بدن و همچنین مقوله طلایی حکمت متعالیه که حرکت جوهری می­باشد، همگی در کنار یکدیگر، اضلاع و ابعاد هندسه­ای منظم را تبیین و تنقیح می­نمایند که به راوی حکمت عملی، اجازه گام برداشتن در عرصه اخلاق را آ­ن­هم در صحنه جسم و جسمانیت می­دهد تا بتواند حکم به حضور گزاره­های اخلاقی را در نحوه تغذیه، تنمیه، تولید مثل و تفکر انسان، صادر کند. لذا نگارنده در این نوشتار، کوشیده است که نظریه­ای را در خصوص ترابط مزاج و اخلاق، ترسیم و تصویر نماید که مطابق با فحوای آن، اگر هویّت ابتدایی انسان در قالب نطفه و مزاج جسمانی با اعتدال و در شرایط مطلوب و معتدل، منعقد گردد، آنگاه است که اثرات، نتایج و لوازم آن را به وضوح و عیان در حالات روحی و اوصاف اخلاقی او دیده و شاهد و ناظر بر انسانی خواهیم بود که صدر تا ذیل شئونات او را؛ عدالت، نزاکت، نزاهت ، قداست، عقلانیت و معنویت تشکیل می­دهد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Explaining the relationship between temperament and moral, moral function of reason in Mulla Sadra's philosophy

نویسندگان [English]

  • malihe khodabande bigy 1
  • seyd morteza shahroudi 2
  • jafar morvarid 3
2 .
چکیده [English]

Abstract:
Mulla Sadra's existential look into the Temperament, His own theory of the physical creation of soul, Special attitude with his body and soul, And Golden Transcendent Theosophy category Namely Trans-Substantial Motion, All together, The narrator of practical wisdom, Let varying steps in the field of ethics in The body and corporeality, In order to warrant the presence of moral statements about nutrition, reproduction and human thinking, issue. So the author of this article has attempted to explain theory about the relationship between temperament and ethics, The corresponding, If the identity of the embryo into primary human and physical Sperm of temperance and moderation in favorable conditions, be concluded, Then the effects, results and appliances and it's clearly evident in the emotions and ethics qualities seen, And man will see, The top to bottom of her affairs, justice, decency, Nzaht, holiness, wisdom and spirituality to form.

کلیدواژه‌ها [English]

  • temperament
  • Ethics
  • physical creation
  • Trans-Substantial Motion
  • Mulla Sadra
  1. ابن سینا، حسین بن عبدالله (1383). طبیعیات دانشنامه علائی، همدان: دانشگاه بوعلی سینا.
  2. ابن سینا، حسین بن عبدالله (1404). الشفاء، الطبیعیات، قم: مکتبه آیت الله المرعشی.
  3. ابن سینا، حسین بن عبدالله (1404). الشفاء، الهیات، قم: مکتبه آیت الله المرعشی.
  4. ابن سینا، حسین بن عبدالله (1410). اربع رسائل نفیسه، بیروت: دارالاحیاء التراث.
  5. ابن سینا، حسین بن عبدالله (1992). الاشارات و التنبیهات، بیروت: مؤسسه النعمان.
  6. ابن سینا، حسین بن عبدالله (1993). القانون فی الطب، بیروت: مؤسسه للطباعه و للنشر عزالدین.
  7. تفتازانی، سعدالدین (1409). شرح المقاصد، قم: انتشارات الشریف رضی.
  8. جامی، عبدالرحمن (1370). نقد النصوص فی شرح نقش الفصوص، مقدمه و تصحیح ویلیام چیتیک، تهران: انتشارات وزارت فرهنگ و آموزش عالی- مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
  9. جوادی آملی، عبدالله (1386). سرچشمه اندیشه، قم: مرکز نشر اسراء.
  10. حسن زاده آملی، حسن (1385). طب و طبیب و تشریح، قم: انتشارات الف. لام. میم.
  11. حسن زاده آملی، حسن (1385). عیون مسائل نفس، تهران: انتشارات امیر کبیر.
  12. رازی، فخرالدین (1428). المباحث المشرقیه، تحقیق و تعلیق محمد المعتصم، قم: انتشارات ذوی القربی.
  13. سهروردی، شهاب­الدین یحیی (1380). مجموعه مصنفات، تصحیح و مقدمه هانری کُربن، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
  14. شیخ بهایی، بهاءالدین محمد (1387). کشکول، ترجمه محمد باقر ساعدی خراسانی، تهران: انتشارات کتابچی.
  15. صدرالمتألهین، محمد­بن­ابراهیم(1378). المظاهرالالهیه، تهران: بنیاد حکمت صدرا.
  16. صدرالمتألهین، محمد­بن­ابراهیم(1389). اسرارالآیات، تهران: بنیاد حکمت صدرا.
  17. صدرالمتألهین، محمد­بن­ابراهیم(1389). مجموعه رسائل فلسفی، تهران: بنیاد حکمت صدرا.
  18. صدرالمتألهین، محمد­بن­ابراهیم(1981م). الاسفار الاربعه، بیروت: دارالاحیاء التراث.
  19. صدرالمتألهین، محمدبن­ابراهیم(1381). المبدأ و المعاد، تهران، بنیاد حکمت ‏صدرا.
  20. صدرالمتألهین، محمدبن­ابراهیم(1382). الشواهدالربوبیه­، تهران، بنیادحکمت صدرا.
  21. صدرالمتألهین، محمدبن­ابراهیم(1386). مفاتیح­الغیب، تهران، بنیاد حکمت ‏صدرا.
  22. طباطبایی، سید محمد حسین (1384). اصول فلسفه و روش رئالیسم، تهران: انتشارات صدرا.
  23. طوسی، نصیرالدین (1414). تلخیص المحصل، قم: انتشارات اسماعیلیان.
  24. عزیزخانی، محمد (1390). طب ایرانی و تغذیه، تهران: انتشارات میراث اهل قلم.
  25. فارابی، ابونصر (1389). عیون المسائل، تهران: نشر میراث مکتوب.
  26. لاهیجی، فیاض (1383). گوهر مراد، تهران: انتشارات سایه.