675648c2785e9a3

تأثیر اصالت وجود بر «حدّ تام» دراندیشة فلسفی ملّاصدرا

نوع مقاله: علمی-پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد فلسفة اسلامی از دانشگاه شهید بهشتی

2 استادیار فلسفه در دانشگاه شهید بهشتی

10.30465/cw.2018.3585

چکیده

ملّاصدرا معتقد است که «وجود» یگانه امر حقیقت­ساز است. این عقیدۀ ملّاصدرا که «اصالت وجود» نام دارد، مبنای فلسفة او را تشکیل می­دهد و حتّی بر مبحث «ماهیّت و احکام آن» تأثیر می­نهد. پذیرش تأثیرپذیری مبحث ماهیّت و مباحث مرتبط با آن از اصالت وجود́ لازمه­هایی، از جمله تأثیرپذیری حدّ تام از اصالت وجود، را در پی می­تواند داشت که ضعف­ها و اشکال­های حد ّتام منطقی را ندارد. در این مقاله، با روشی توصیفی- تحلیلی، امکان تأثیرپذیری حدّ تام از اصالت وجود، به عنوان امر نشان­دهندة حقیقت اشیاء را با تکیه بر این فرضیّه­ها نشان داده­ایم که «حقیقت در فلسفة ملّاصدرا با وجود معنا می­یابد و حد نیز که منعکس­کنندة حقیقت اشیاء است، قطعاً از وجود تأثیر می­پذیرد»، «در فلسفة ملّاصدرا صورت به­تنهایی تمام حقیقت شیء واقع می­شود و حدّ تام در فلسفة او به منعکس کردن صورت تغییر خواهد یافت» و «در فلسفة ملّاصدرا پایة حد، یعنی ماهیّت، محفوظ مانده و با اجزای مادّه و صورت ظهور کرده است». تأثیرگذاری اصالت وجود بر حدّ تام́ نتایجی، از جمله تحوّل معنای حدّ تام از وجه منطقی­اش و گستردگی فایدة حدّ تامّ فلسفی نسبت به حدّ تامّ منطقی، را در پی دارد

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Influence of Principality of Existenceon the “Complete Limit” inMûllāṢâdrā’s philosophical thought

نویسندگان [English]

  • Roya Tizhoosh 1
  • ali akbar abdol abadi 2
1 Shahidbehesht university
 

 

منابع

 

  1. آل­یاسین، جعفر (1405ق.)، ألفارابی فی حدوده و رسومه، چاپ اوّل، بیروت: عالم­ الکتب، نرم­افزار کتابخانة حکمت اسلامی.
  2. ابن­سینا، حسین ابن عبدالله (1375)، ألإشارات و التّنبیهات، چاپ اوّل، قم: نشر البلاغه، نرم­افزار کتابخانة حکمت اسلامی.
  3. _____ (1404ق. الف)، الهیّات شفا، تصحیح و تحقیق: سعید زاید و الأب قنواتی، مقدّمه: ابراهیم مدکور، قم: مکتبه آیه­الله المرعشی، نرم­افزار کتابخانة حکمت اسلامی.
  4. _____ (1989)، ألحدود، چاپ دوم، قاهره: الهیأه المصریّه، نرم­افزار کتابخانة حکمت اسلامی
  5. _____ (1404ق. ب)، منطق شفا، تحقیق: سعید زاید، قم: مکتبه آیه­الله المرعشی، نرم­افزار کتابخانة حکمت اسلامی.
  6. ارسطو (1378)، اُرگانون، ترجمۀ میرشمس­الدّین ادیب سلطانی، چاپ اوّل، تهران: مؤسّسة انتشارات نگاه.
  7. _____ (1366)، متافیزیک (مابعدالطّبیعه)، ترجمۀ شرف­الدّین شرف خراسانی، چاپ اوّل، تهران: نشر گفتار.
  8. بهمنیار، مرزبان ابن (1375)، تصحیح و تعلیق مرتضی مطهّری، التّحصیل، چاپ دوم، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
  9. حشمت­پور، محمّدحسین، تدریس صوتی ألشّواهد الرّبوبیّه، سایتِ . Sokhânhā­.ir
  10. سبزواری، ملّاهادی (1392)، درس­های شرح منظومه، ج 1، شرح: سیّد رضی شیرازی، ویرایش و تنظیم: فاطمۀ فنا، چاپ سوم، تهران: انتشارات حکمت.
  11. شیرازی، صدرالدّین محمّد ابن ابراهیم (1388)، تعلیقه بر حکمه الإشراق (شرح قطب­الدّین شیرازی به انضمام تعلیقات ملّاصدرا)، ج 1، تصحیح و تحقیق: سیّد محمّد موسوی، مقدّمه: سیّد حسین نصر، چاپ اوّل، تهران: انتشارات حکمت.
  12. ______ (1981)، ألحکمه المتعالیه فی الأسفار العقلیّه الأربعه، بیروت: دار إحیاءِ التّراث العربی، 9 جلد، نسخة الکترونیکی، سایتِ مرکز تحریرات کامپیوتری قائمیّة اصفهان.
  13. ______ (1425ق.) ، ألرّسالتان فی التّصوّر و التّصدیق، تحقیق و مقدّمة مهدی شریعتی، چاپ اوّل، بیروت: دار الکتب العلمیّه.
  14. _____(1392 ج)، شرح و تعلیقه بر حکمه الإشراق، ج 2، تصحیح و تحقیق: حسین ضیائی تربتی، زیر نظر سیّد محمّد خامنه­ای، چاپ اوّل، تهران: انتشارات بنیاد حکمت صدرا.
  15. _____ (1392 ب)، ألشّواهد الرّبوبیّه فی المناهج السّلوکیّه، ترجمه و تفسیر: جواد مصلح، چاپ هفتم، تهران: انتشارات سروش.
  16. _____(1392 الف)، ألشّواهد الرّبوبیّه فی المناهج السّلوکیّه، مقدّمه، تصحیح و تعلیق: سیّد جلال­الدّین آشتیانی، چاپ هفتم، قم: مؤسّسة بوستان کتاب.
  17. ______ (1362)، أللّمعات المشرقیّه فی الفنون المنطقیّه (منطق نوین مشتمل بر أللّمعات المشرقیّه فی الفنون المنطقیّه)، ترجمه و شرح: عبدالمحسن مشکوه­الدّینی، تهران: مؤسّسة مطبوعاتی نصر.
  18. ______ (1363)، ألمشاعر، به اهتمام هانری کربن، چاپ دوم، تهران: انتشارات کتابخانة طهوری.
  19. شیروانی، علی (1389)، ترجمه و شرح بدایه الحکمه، ج 1، چاپ شانزدهم، قم: انتشارات دارالعلم.
  20. _____ (1389)، ترجمه و شرح نهایه الحکمه، ج 1، ویرایش دوم، چاپ پنجم، قم: انتشارات دارالفکر.
  21. فارابی، ابونصر (1404ق.)، ألألفاظ المستعمله فی المنطق، تحقیق و مقدّمة محسن مهدی، چاپ دوم، تهران: انتشارات دانشگاه  الزّهراء، نرم افزار کتابخانة حکمت اسلامی.
  22.  _____ (1405ق.)، فصوص ­الحکم، تحقیق: شیخ محمّدحسن آل­یاسین، چاپ دوم، قم: انتشارات بیدار، نرم­افزار کتابخانة حکمت اسلامی.
  23. ______ (1408ق.)، ألمنطقیّات، تحقیق و مقدّمة محمّدتقی دانش­پژوه، چاپ اوّل، ج 1، قم: مکتبه آیه­الله المرعشی،   نرم افزار کتابخانة حکمت اسلامی.
  24. مطهّری، مرتضی، کلّیّات علوم اسلامی، چاپ اوّل، ج 1، تهران: انتشارات صدرا، 1374.
  25. ______، مجموعۀ آثار، چاپ ششم، ج 5، تهران: انتشارات صدرا، 1381.
  26. مظفّر، محمّدرضا (1392)، ألمنطق، ترجمۀ محسن غرویان، چاپ چهارم، قم: انتشارات دارالفکر.