پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی حکمت معاصر 2383-0689 3 2 2013 03 10 Explanation and Survey of Gharavi Esfahani's Statement of the Ontological Argument and Dr. Haeri Yazdi's Criticism of it شرح و بررسیِ تقریر حکیم غروی اصفهانی از برهان وجودی و انتقادات مهدی حائری یزدی به آن 1 20 752 FA علی افضلی دانشیار مؤسسة پژوهشی حکمت و فلسفة ایران Journal Article 2012 12 25 Amongst Muslim philosophers, Gharavi Esfahani was the first one who invented a statement of the ontological argument for the existence of God. But Dr. Mahdi Haieri yazdi, who is one of the advocates of this argument, does not agree with this statement and criticizes it. This article aims to explain and survey these statements and critiques غروی اصفهانی، در بین حکیمان مسلمان، نخستین کسی است که، بدون اطلاع از آرای غربیان، برای اثبات وجود خدا، برهان وجودی آورده و تقریری از آن عرضه کرده است. از ‌سوی دیگر، دکتر مهدی حائری یزدی، با آن‌که خود از مدافعان این برهان است، تقریر غروی را نمی‌‌پذیرد و از آن‌‌ انتقاد می‌‌کند. این مقاله به توضیح و بررسیِ تقریر حکیم غروی و انتقادات حائری اختصاص دارد.

http://wisdom.ihcs.ac.ir/article_752_df1d5043d3be7b293af929312817c097.pdf

پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی حکمت معاصر 2383-0689 3 2 2013 03 10 To Inform about the Non-Existent Objects in Mulla Sadra and Williamson’s View and Answer to their Challenges in the Framework of Allameh Tabatabaii’s Theory اخبار از معدوم از منظر ویلیامسون و ملاصدرا و پاسخ به چالش‌ دیدگاه آن‌ها در چهارچوب نظریة علامه طباطبایی 21 43 753 FA رضا اکبریان استاد گروه فلسفه و حکمت، دانشگاه تربیت مدرس سیاوش اسدی Siavash_assadi2000@yahoo.com Journal Article 2012 12 15 This paper tries to answer to these questions: what is Mulla Sadra and Williamson’s solution to state the problem of non-existent objects and what are their similarities and differences and, moreover, challenges of these views. Following affirmation to “being” and “thing” concomitance, Williamson brings forward “necessary existence” theory in which “possibility” is referred to properties, including concrete existence, of things. But “necessary” is referred to logical existence for the solution to state the non-existent problem. On the other hand, Mulla Sadra’s solution, following graded unity of existence theory, is based on “mental existence”. In this case, mental existence is one of the ontological stages of “equivocal unique truth” of existence and “quiddity” is preserved in mind and exterior of mind. Therefore, since we express some statements about external non-existents, they must be existent in mind and their quiddities are manifestations of their mental existence. But, each of these solutions has some philosophical challenges: Mulla Sadra has not said how non-existents can be conceived; moreover preserving of quiddity in philosophical structure of Mulla Sadra is unjustified. On the other hand, “necessary existence” theory can’t be an explanation of reality. Allameh Tabatabaii, notwithstanding Mulla Sadra’s point of view, says that reality is absolute or limited existence (not existence and quiddity) and quiddities are mental (not external) manifestations of limited existents. Then non-existence can be abstracted by human mind from limited existents. On this basis, we do a mental act related with reality, when we state a proposition with a non-existent subject. This paper shows that Allameh’s theory can obviate the challenges of Mulla Sadra and Williamson’s theory. این مقاله در تلاش است به این مسائل پاسخ گوید که: ملاصدرا و ویلیامسون چه راهکاری را برای پاسخ به مسئلة اخبار از معدوم ارائه می‌دهند و نقاط اشتراک و افتراق این راهکارها چیست و به‌علاوه هریک از این راهکارها با چه چالش‌هایی روبروست. ویلیامسون برای حل این مسئله، ضمن تأکید بر مساوقت شیء و موجود، به وجود ضروری اشیا قائل می‌شود. به این نحو که «جهت امکان» را مربوط به صفات اشیا، از جمله وجود انضمامی آن‌ها می‌داند، اما برای وجود منطقی اشیا، «جهت ضرورت» را درنظر می‌گیرد و اخبار از معدوم را در چهارچوب این نظریه تبیین می‌کند. ملاصدرا نیز مسئلة اخبار از معدوم را با ارائة نظریة «وجود ذهنی» پاسخ می‌دهد. در این نظریه، که خود مبتنی‌بر نظریة وحدت تشکیکی وجود است، وجود ذهنی مرتبه‌ای از حقیقت واحدة وجود درنظر گرفته و بر انحفاظ ماهیت در ذهن و خارج تأکید می‌شود. پس، برای اخبار از معدوم باید معدوم خارجی به وجود ذهنی، که ماهیت مربوط به آن تجلی یا ظل همین وجود ذهنی است، موجود باشد، اما هریک از این راهکارها با چالش‌هایی روبروست. از جمله این‌که در ساختار فلسفی ملاصدرا، بحث از چگونگی تصور معدومات مسکوت گذاشته شده است و انحفاظ ماهیت، در ذهن و خارج، بر مبنای وجودشناسی ملاصدرا غیر قابل توجیه است. از سوی دیگر، در دیدگاه ویلیامسون، وجود ضروری اشیا نمی‌تواند مبیّن واقعیت خارجی آن‌ها باشد؛ اما علامه طباطبایی، به‌ جای آن‌که همانند ملاصدرا، پاسخ به مسئلة اخبار از معدوم را در دستگاه وجود و ماهیت مطرح سازد، آن را در دستگاه وجود و عدم سامان می‌دهد. به این نحو که واقعیت خارجی را همان وجود می‌داند که یا مطلق یا مقید به اعدام است و عدم، از باب توسع، از واقعیت خارجی انتزاع و موضوع گزاره‌ها قرار می‌گیرد. بنابراین، موضوع قراردادن اعدام در گزاره‌ها را یک فعالیت عقلی و در ارتباط با واقعیت، که می‌تواند چالش‌های پیش روی دیدگاه‌های ملاصدرا و ویلیامسون را برطرف سازد، مطرح می‌کند.

http://wisdom.ihcs.ac.ir/article_753_30df2d160f4b55b72924e244b40b4c03.pdf

پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی حکمت معاصر 2383-0689 3 2 2013 03 10 Subscription Spiritual (Verbal Account of a Review Article Manouchehr Bozorgmehr) اشتراک معنوی وجود نقدِ مقالة «اشتراک لفظی وجود» از منوچهر بزرگمهر 45 82 754 FA منوچهر خادمی Journal Article 2012 09 05 The proof of the existence of spiritual sharing and mutual funds Hkma deny its literal, have argued that the reasons can be particularly important and Three reasons are as follows: 1. despite being part of the divider and Necessary and possible. 2. Doubt in the minds and the properties of objects entities Dogma and with absolute certainty. 3. despite the lack of a single mixed. However, among the contemporary wisdom, the late master, Mr. Manouchehr Bozorgmehr, in an article that I share with no verbal, the printing and has been publishing, The reasons for the criticism and rejection And then there claiming to be a literal and its negation are spiritual sharing. But the writer of this article has tried to review and analyze data on their critics and to criticize a member of a spiritual existence, Remains constant and persists. Based on the principles Sadraean rejected the criticism that a void and shall And the reasons for the desired triplet Pros and accuracy reveal In the last Contrary to vote and comment Bozorgmehr I therefore Subscription spiritual. حکما برای اثبات اشتراک معنوی وجود و ابطال مشترک لفظی بودن آن به گونه‌ای استدلال کرده‌‌اند که می‌‌توان سه دلیل ذیل را اهم و اخص آن دلایل دانست. این سه دلیل عبارت‌اند از: 1. مقسم واقع‌شدن و قابل قسمت‌بودن وجود به واجب و ممکن و جوهر و عرض؛ 2. تردید ذهن و تردد گمان، در خصوصیات ماهیات اشیا، با بقای جزم و یقین به مطلق وجود؛ 3. واحدبودن نقیض وجود، یعنی عدم. این در حالی ‌است که، از میان حکمای معاصر، منوچهر بزرگمهر در مقاله‌‌ای که از ایشان، با نام «اشتراک لفظی وجود»، چاپ شده است، دلایل مزبور را ارزیابی و نقد می‌کند و آن‌گاه مدعی مشترک لفظی‌بودن وجود و نفی اشتراک معنوی آن شده‌ است. نگارنده در این نوشتار کوشیده است همة نقدهای بزرگمهر را عیناً نقل و سپس آن‌ها را جزء به جزء بررسی و نقد کند و همچنین، با ابتنای بر اصول و مبانی صدرایی به ایضاح نقاط ضعف نقدهای وی بپردازد و یک به یک آن‌ها را ‌‌باطل و طرد کند و جوانب صحت و دقت منطوی در بطن دلایل سه‌گانة مورد نظر را ظاهر سازد و برخلاف رأی و نظر وی، اشتراک معنوی وجود را نتیجه ‌‌بگیرد.

http://wisdom.ihcs.ac.ir/article_754_31e62d91f0a472308ca5d36807b898d2.pdf

پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی حکمت معاصر 2383-0689 3 2 2013 03 10 Investigating Butterworth’s Interpretation of Islamic Political Philosophy بررسی تفسیر باترورث دربارة فلسفة سیاسی اسلامی 83 97 755 FA محسن رضوانی استادیار گروه علوم سیاسی، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) Journal Article 2012 12 22 The present paper is the first essay which investigates Charles E. Butterworth’s interpretation of Islamic political philosophy. Butterworth’s main concern is to understand and interpret Islamic political philosophy based on interpretive approach, according to which Islamic political philosophy has originality. However, Butterworth’s dual interpretation of Islamic political philosophy and particularly incomplete understanding of contemporary Islamic political philosophy caused him fails to withdraw himself from the historical approach, according to which Islamic political philosophy has no originality مقالة حاضر نخستین نوشتاری است که به بررسی تفسیر چارلز باترورث دربارة فلسفة سیاسی اسلامی می‌پردازد. دغدغة اصلی باترورث فهم و تفسیر فلسفة سیاسی اسلامی بر اساس رهیافت تفسیری است، رهیافتی که به اصالت فلسفة سیاسی اسلامی اعتقاد دارد. با این ‌حال، تفسیر دوگانة باترورث از فلسفة سیاسی اسلامی و به‌ویژه درک ناقص از فلسفة سیاسی اسلامی معاصر باعث شده است که وی نتواند خود را از رهیافت تاریخی، که اعتقادی به اصالت فلسفة سیاسی اسلامی ندارد، خارج سازد.

http://wisdom.ihcs.ac.ir/article_755_1da07b9b9db07669bd4f66b0c41f07e5.pdf

پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی حکمت معاصر 2383-0689 3 2 2013 03 10 Allamah Tabatabaii on the Compatibility of the Causal Necessity and the Human Freedom بررسی نظریة علامه طباطبایی در باب سازگاری ضرورت علّی و اختیار انسان 99 123 756 FA محمد سعیدی‌مهر دانشیار گروه حکمت و فلسفه، دانشگاه تربیت مدرس تهران سعید مقدس Journal Article 2012 12 21 There are two main philosophical theories concerning the explanation of the relation between the causal necessity and the human freedom: 1. Compatibilism, which believes that the causal necessity is compatible with the human freedom, and incompatibilism, which sees these two incompatible. Allamah Tabatabaii proposes a specific version of compatibilism based on the notion of “comparative contingency” (al-imkan al-bilqiyas). According to his theory, the principle of causal necessity does not require more than that the human free action possess comparative contingency in comparison with the human agent and comparative necessity in comparison with its complex perfect cause (al-illah al-tammah). Moreover, the very nature of the human freedom is nothing but the action’s being contingent in relation to his agent. Therefore, the causal comparative necessity of the action in relation to its complex perfect cause does not contradict its being free. This compatibilist view has been challenged by some contemporary philosophers. In this paper we first give a short explication of Tbatabaii’s theory and then examine the arguments of its critics. در تبیین نسبت میان اختیار انسان با ضرورت علّی فعل اختیاری، دو دیدگاه کلی وجود دارد: «سازگارگرایی» که به سازگاری این دو باور دارد و «ناسازگارگرایی» که اختیاری‌بودن فعل را با ضرورت علّی آن ناسازگار می‌داند. علامه طباطبایی در مقام بسط یکی از نظریات سازگارگرایانه، با توسل به «امکان بالقیاس» فعل اختیاری در مقایسه با فاعل آن، می‌کوشد از سازگارگرایی دفاع کند. در این نظریه، فعل انسان نسبت به هریک از جزء العلّه‌ها، از جمله خود انسان، امکان بالقیاس دارد، اما نسبت به مجموع آن‌ها، که همان علت تامه است، دارای وجوب بالقیاس است و حقیقت اختیاری‌بودن فعل نیز چیزی جز همان امکان بالقیاس نسبت به فاعل نیست. به این ترتیب، «ضرورت فعل به نسبت علت تامه‌اش»، منافاتی با «امکان آن در قیاس با علت ناقصه‌اش» و درنتیجه، با اختیاری‌بودن آن ندارد. این نظریة سازگارگرایانه از سوی برخی ناسازگارگرایان معاصر نقد شده است. در این مقاله پس از تبیین دیدگاه علامه به بررسی نقدهای وارد بر آن خواهیم پرداخت.

http://wisdom.ihcs.ac.ir/article_756_e85b47661557d269dbb3e3bc975c8d17.pdf

پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی حکمت معاصر 2383-0689 3 2 2013 03 10 The Negation of Content Participation of the Concept of Existence in Islamic Gnosis and Transcendent Theosophy نفی اشتراک معنوی مفهوم وجود در عرفان و حکمت متعالیه 125 143 757 FA مرتضی شجاری دانشیار گروه فلسفه، دانشگاه تبریز لیلا قربانی الوار Journal Article 2012 12 15 In science of logic equivocation and content participation has been described on the basis of the literary contractions among men of letters, but Mulla Sadra referring to that philosopher doesn't pay attention to these contractions, explains the two terms on the basis of realities of things and the relation of single word (wujud) with them. As a result of the "graded unity of being", the concept of existence is content participated; since it indicates on a single truth that is common in all creatures. But according to "particular unity of existence" that Ibn Arabi found it through intuition and Sadra proved it in discussing about cause and effect, the only extension of existence is God and thus, all discussions of equivocation and content participation will be meaningless. Therefore, we cannot really predicate "existence" to the possibilities, but we have two options: either predicate it to them by using a special gnostic term called "entity", or predicate the existence to them, metaphorically. A metaphor mulla Sadra names it as a 'gnostic metaphor' which is different from verbal one. در علمِ منطق اشتراک لفظی و اشتراک معنوی بر اساسِ وضعِ اعتباری اهلِ زبان تعریف شده است، اما ملاصدرا با اشاره به این‌که فیلسوف اهمیتی برای معانیِ لغوی و عرفی قائل نیست، این دو اصطلاح را دربارة حقایق اشیا و ارتباط لفظِ واحد با آن‌ها تبیین کرده است. بنابر «وحدت تشکیکی وجود» مفهوم وجود مشترک معنوی است، زیرا حاکی از حقیقت واحدی است که در همة موجودات مشترک است، اما بنابر «وحدت شخصی وجود» که ابن‌‌عربی با کشف و شهود بدان رسید و ملاصدرا در مباحث علت و معلول آن را اثبات کرد، یگانه مصداقِ وجود خداوند است و دیگر بحث از اشتراک لفظی یا معنوی وجود منتفی خواهد بود. بر این اساس، «وجود» حقیقتاً به ممکنات اسناد داده نمی‌‌شود، بلکه یا باید با اصطلاح خاص عرفانی به آن‌ها «کائن» گفت و یا باید وجود را به مجاز به آن‌ها نسبت داد؛ مجازی که ملاصدرا آن را «مجاز عرفانی» نامیده و متفاوت از «مجاز لغوی» است.

http://wisdom.ihcs.ac.ir/article_757_6d4bc3c8e732d49d024b905f49448c64.pdf

پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی حکمت معاصر 2383-0689 3 2 2013 03 10 A Study of the Concept of Fear in Risalah Al-Qusyairiya Based on Kierkegaard’s Considerations تحلیل مفهوم «ترس» در رسالة قشیریه بر اساس ملاحظات کرکگور 145 162 758 FA مجید هوشنگی غلامحسین غلامحسین‌زاده دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تربیت مدرس Journal Article 2012 10 09 One of the specific aspects of Kierkegaard’s thought, as one of the founders of existentialist philosophy, is the paradigm of anxiety, which has a very special position in the concept of faith. He believed that it is the most important way to receive the product of faith, and even considered it in the same level of importance as the faith itself. On the other hand, in Islamic mysticism, including Risalah al-Qusyairiyah, a similar approach in the reading of the concept of khowf (fear) is observed. Placing emphasis on the concept of anxiety as an innate matter, Kierkegaard views it in three interdependent scopes which are: freedom, possibility and paradox. These can be called the motifs of anxiety, which bear structural similarities with Abu al-Qasim al-Qusyairi opinions in his Risalah al-Qusyairiyah if considered through a comparative reading. Al-Qusyairi too puts stress on the dependence and correlation between the concept of khowf in mystical system and the topics of possibility, freedom and eternity. This research tries to prove this hypothesis. از عناصر ویژة ‌‌اندیشة ‌‌کرکگور، یکی از پایه‌گذاران فلسفة ‌‌اگزیستانسیالیست، مسئلة ‌‌ترس‌آگاهی است که جایگاه ویژه‌‌ای را، در مفهوم ایمان، به خود اختصاص داده است. او ترس‌آگاهی را مهم‌ترین شیوة ‌‌دریافت نتیجة ‌‌ایمان می‌داند و حتی این مفهوم را، از حیث درجة ‌‌اهمیت، همتای ایمان قرار می‌دهد. از سوی دیگر، در ملاحظات عرفان اسلامی، از جمله در کتاب رسالة ‌‌قشیریه، همچنین می‌توان، در قرائت مفهوم خوف رویکرد مشابهی با نظریة ‌‌کرکگور مشاهده کرد. کرکگور با تأکید بر مفهوم ترس‌آگاهی، به‌مثابة امری ذاتی، آن را در سه ساحتِ وابسته به هم آزادی، امکان، و تناقص بررسی می‌‌کند. او این سه ساحت را بن‌مایه‌های ترس‌آگاهی معرفی می‌کند و با خوانشی تطبیقی، بین این مطلب و آرای ابوالقاسم قشیری، در رسالة ‌‌قشیریه، می‌توان همسانی‌‌های ساختاری بسیاری یافت. قشیری نیز، در نظام عرفانی، به ارتباط و وابستگی مفهوم خوف با مقولات امکان، آزادی، و جاودانگی تأکید می‌‌کند و این پژوهش سعی در اثبات این فرضیه دارد.

http://wisdom.ihcs.ac.ir/article_758_d0ff92c7f4384b1f39cd8ba3951bf806.pdf